Leita

Að styrkja fjölbreyttar raddir með fjöltyngdum skrifum og nýstárlegri stafrænni menntun.

Verkefnið "Nordic Multimedia Writing Lab" styrkir eldri ungmenni og fullorðna með fjölbreyttan bakgrunn, styður kennara sem starfa í fjölmenningarlegu umhverfi og stuðlar að fjöltyngdum skrifum með nýstárlegri notkun stafrænna menntunartækja og tækni.

Frekari upplýsingar um verkefnið
Sjá námskeið í boði

Að kanna þýðingar sem innblástur fyrir skapandi skrif

Óskalista Deila

Um námskeiðið

Í námskeiðinu verður skoðað hvernig hægt er að nota þýðingarlistina til að uppgötva ekki aðeins rittækni valinna höfunda (með því að þýða og kafa djúpt í verk þeirra og þannig „kafa „á bak við“ orð þeirra) heldur einnig hvernig það að þýða eigin verk og, ef mögulegt er, fá verk sín þýdd af öðrum rithöfundi/þátttakanda, getur hugsanlega dregið fram eða dregið fram þætti í verkum manns sem voru ekki augljósir áður – það er sérstaklega góð leið fyrir rithöfunda sem eiga í erfiðleikum með ritstíflu að halda áfram að vinna skapandi og jafnframt nýta sér fjöltyngda færni sína til fulls. 

Námskeiðsefni

Vika 1: Inngangur
Hefðbundið er þýðing talin leið til að flytja tungumál tiltekins handrits (frumtexta eða ST) yfir á annað tungumál (marktexta eða TT). Hins vegar má einnig líta á þýðingu sem listgrein þar sem þýðandinn er, í þýðingunni, að framleiða nýjan bókmenntatexta byggðan á frumtextanum. Það er líka hægt að taka þetta skref lengra og í raun nota þýðingar sem innblástur til að skapa nýja texta. Á þeim þrettán árum sem ég hef starfað sem þýðandi hef ég oft gripið sjálfan mig í að uppgötva þær bókmenntaaðferðir sem höfundar sem ég hef þýtt nota og ég hef hugsað um þá staðreynd að þessar aðferðir gætu hugsanlega verið innblástur í mínu eigin skrifum. Fegurð þýðingar er að þú þarft ekki að búa til texta til að hafa eitthvað til að vinna með, hann er þegar skrifaður fyrir þig.

Vika 2: Þýðing sem ofurlestur
Mætti kalla þýðingu eins konar ofurlestur, þar sem þú ert ekki aðeins að túlka texta höfundarins heldur ert þú í raun neyddur til að fara á bak við orðin, ef svo má að orði komast, og ert neyddur til að taka eftir ákveðnum þáttum textans sem þú hefðir líklega ekki gert ef þú hefðir bara lesið hann á venjulegan hátt, það er að segja án þess að þýða hann. Á þeim tólf árum sem ég hef starfað sem atvinnuþýðandi hef ég komist að því að það eru í raun fjölmörg smáatriði sem verða augljósari þegar texti er þýddur, ekki nóg með það, heldur verða bókmenntaaðferðirnar sem höfundurinn notar einnig augljósar og ég, sem þýðandi, er neyddur til að vera ekki aðeins meðvitaður um þær heldur einnig að ákveða í hvaða mæli ég vil nota þær eða ekki. Ef ég vel að nota þær geta þær varpað ljósi á nýjar og spennandi leiðir til að nálgast ritun, sem ég hafði aldrei íhugað áður.

Vika 3: Saga þýðingar I
Eins og með allt annað í sögunni er ómögulegt að fjalla um öll þau fjölmörgu mikilvægu verk sem hafa haft áhrif á menningu og bókmenntir heimsins í gegnum aldirnar á aðeins fáeinum vikum, og því hafa aðeins fáein verk verið valin í þetta námskeið, en það er sjálfsagt að þau eru mörg, mörg fleiri. Hafið því í huga að þýðingarsagan nær alla leið aftur til Mesópótamíu, egypsku skriffinnanna, Sjötíumannaþýðinganna og þýðinganna á búddískum sútrum o.s.frv. Aftur verðum við að sleppa nokkrum öldum vegna eðlis þessa námskeiðs.

Vika 4: Saga þýðingar II
Á 16. öld sjáum við spurninguna um heimilisvæðingu koma fram í enn öfgafyllri myndum – sem náði hámarki með þýðingu Marteins Lúthers á Biblíunni á þýsku. Fjölmargar aðrar mikilvægar þýðingar, stefnur, skólar og umræður áttu sér stað á fyrri öldum, en þar sem þetta námskeið fjallar aðallega um þær leiðir sem hægt er að nota þýðingar sem form skapandi ritunar, hafa ákveðin augnablik verið valin til að lýsa viðeigandi þróun.

Vika 5: Þýðing leikrits
Í þessari viku munum við einbeita okkur að þýðingu leikrita og þeim sérstöku áskorunum sem fylgja því. Ég hef þýtt fjölmörg dönsk leikrit yfir á ensku og hef nokkur sjónarmið sem ég vil deila, en fyrst skulum við byrja á að skoða þær ýmsu aðferðir sem þýðendur standa frammi fyrir þegar þeir fjalla um leikrit.

Vika 6: Þýðing ljóða
Líklega er ljóðlist ein erfiðasta tegundin til að þýða. Í ritgerð sinni, „Þýðing ljóðlistar, samtímakenninga og tilgátur“, útskýrir Ovidiu Matin nokkrar af þeim áskorunum sem tengjast henni. Til dæmis er nánast ómögulegt að þýða frábæra ljóðlist án þess að fórna einhverju því, eins og hann skrifar, „ljóðlist er hvorki bara orð né bara málfar. Þýðendur og fræðimenn lýsa henni sem tónlist orðanna [...] og að miðla til hlustandans aukinni vitund um [heiminn] í gegnum mikla einbeitingu myndlíkinga og orða þar sem náttúrulegt flæði málhljóða er mótað eftir einhvers konar formlegu mynstri.“ Þannig, útskýrir hann, er þýðing ljóðlistar óhjákvæmileg til að mistakast frá upphafi ... við skulum byrja!