NoMuLAB (Nordic Multimedia Writing LAB) er námssvæði á netinu sem býður upp á námskeið og úrræði fyrir nemendur, upprennandi rithöfunda og kennara. Það styður þá sýn að nálgast skrif út frá fjöltyngi, fjölmenningu og mismunandi miðlun.
NoMuLAB var stofnað í samstarfi tveggja sjálfstæðra stofnana: Red Door (Danmörku) og Ós Pressan (Íslandi) . Samstarfið byggir á sameiginlegu markmiði: að efla fjöltyngdar bókmenntir og varpa ljósi á listrænt framlag fjöltyngdra rithöfunda á Norðurlöndunum og víðar.
Þetta svæði er þróað innan verkefnisins Multilingual Writing LAB , sem er fjármagnað af Erasmus+ áætluninni og stendur yfir frá 1. febrúar 2025 til 31. maí 2026. Með þessu verkefni gátum við:
- framkvæmt rannsóknir á stuðningi við fjöltyngd skrif
- bjóðið upp á fjölþjóðlega þjálfun fyrir kennara og rithöfunda
- þróað fyrstu átta fjöltyngdu ritlistarnámskeiðin
- halda prufunámskeið í Danmörku og á Íslandi
- opnað vefsíðuna NoMuLAB
Markmið okkar er að styrkja fjölbreyttan hóp eldri ungmenna og fullorðinna, styðja kennara sem starfa í fjölmenningarlegu námsumhverfi og efla fjöltyngd skrif með aðgengilegum stafrænum verkfærum og skapandi starfsháttum.
Samstarf Ós Pressunnar og Red Door var löngu tímabært, þar sem koma saman tvær sjálfstæðar stofnanir með meira en tíu ára reynslu af því að styðja rithöfunda af erlendum uppruna og minnihlutahópa, þar á meðal LGBTQIA+ og döff höfunda, í gegnum bókmenntaverkefni, viðburði, vinnustofur og útgáfur. Með þessa reynslu að leiðarljósi gerum við okkur grein fyrir gildi þessarar þverþjóðlegu greiningar til að upplýsa og styrkja stuðningskerfi í Danmörku og á Íslandi, um öll Norðurlönd og um alla Evrópu.
Með fjöltyngdum skrifum gefast mikilvæg tækifæri bæði í Danmörku og á Íslandi og þau virkar sem öflugt tæki til inngildingar, til að deila ólíkri menningu og til bókmenntalegrar nýsköpunar. Stafræn svæði og tengslanet grasrótarinnar gegna lykilhlutverki í að auka aðgengi, sýnileika og samstarf, og fylla oft upp í skarð formlegra stofnana um leið og þau efla fjölbreytni og tengsl bókmenntasamfélaga. Á sama tíma hafa fjöltyngd skrif sterka menntunarmöguleika og styðja við aðferðir sem eru skapandi, þar sem meðvitund um tungumál ríkir og sem endurspegla sífellt fjölþjóðlegri og fjölbreyttari samfélög. Saman undirstrika þessi tækifæri getu fjöltyngdra starfshátta til að auðga bókmenntavistkerfi.
Á Íslandi, þar sem fyrstu kynslóð innflytjenda er nú 21% íbúanna, er fjöltyngd ritlist að ryðja sér til rúms þökk sé sjálfstæðum listamönnum og stuðningi frá Reykjavík, Bókmenntaborg UNESCO. Þrátt fyrir nýlega viðurkenningu á fjöltyngdu rithöfundasamfélagi er sýnileiki þeirra enn takmarkaður. Aðeins 2% höfunda sem fá innlenda ritstyrki eru úr fjöltyngdu samfélagi. Framhaldsskólakennarar og aðrir sem veita óformlega kennslu skortir aðgang að fjöltyngdu ritlistarefni. Takmörkuð tækifæri eru til staðar, aðallega í gegnum einstakar vinnustofur og einkaframtak, fyrir einstaklinga sem hafa ekki íslensku sem fyrsta mál. Sá þrýstingur til að varðveita íslenska tungu mismunar óvart þróun þekkingar á öðrum móðurmálum og takmarkar þeirra eigin tjáningu.
Á sama hátt er viðleitnin til að efla fjölbreytni og aðgengi í bókmenntum á frumstigi i í Danmörku og ekkert kerfi til staðar sem styður fjölmenningarlegar bókmenntir. Þótt danska sé ríkjandi eru 14% íbúanna innflytjendur og afkomendur þeirra. Enska er útbreidd sem annað mál. Margir höfundar sem skrifa á öðrum tungumálum verða að leita eftir útgáfu erlendis vegna þess að vettvangurinn er takmarkaður í Danmörku, sem hindrar menningarlegar birtingarmyndir. Þetta undirstrikar þörfina fyrir aðgengilegri rými.
NoMuLAB leitast við að takast á við þessar áskoranir með því að efla fjöltyngda auðlegð, viðurkenna fjöltyngd skrif og styrkja einstaklinga og kennara. NoMuLAB stuðlar að fjölbreytileika tungumálsins, fjölmenningarlegum rithæfileikum og faglegri þekkingu á Íslandi, í Danmörku og í Evrópu. Átak okkar stuðlar að aðgengi, skilningi og virðingu fyrir fjölbreyttum menningarlegum og málvísindalegum bakgrunni.
